साउदी अरामकोको प्रशासनिक भवनमा ब्यालिस्टिक मिसाइल आक्रमण, क्षेत्रीय तनाव चर्कियो

२८ असोज, काठमाडौं । साउदी अरब र यमनका इरानसमर्थित हुथी विद्रोहीबीचको संघर्ष थप चर्किएको छ। साउदी अरबको पूर्वी सहर धहरानस्थित विश्वकै प्रमुख तेल कम्पनीमध्ये एक साउदी अरामकोको प्रशासनिक परिसरमा मंगलबार राति ब्यालिस्टिक मिसाइल आक्रमण भएको छ। आक्रमणपछि भवनमा आगलागी भएको र संरचनामा क्षति पुगेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

साउदी सरकारी समाचार संस्था एसपीएका अनुसार ऊर्जा मन्त्रालयका एक अधिकारीले आक्रमणपछि भवनमा आगलागी भएको जानकारी दिएका छन्। घटनामा मानवीय क्षति भएको विवरण भने प्राप्त भएको छैन।

समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार अरामकोसँग सम्बन्धित एक स्रोतले मिसाइल आक्रमणबाट कार्यालय भवनका माथिल्ला तीन तलामा क्षति पुगेको जनाएको छ। घटनाबारे जानकारी भएका अन्य दुई व्यक्तिले पनि भवनमा आगलागी भएको पुष्टि गरेका छन्। यद्यपि, आक्रमण कसले गराएको हो भन्ने विषयमा स्वतन्त्र पुष्टि हुन सकेको छैन।

अरामकोको उक्त परिसर कम्पनीको प्रमुख सञ्चालन केन्द्रमध्ये एक हो। साउदी अरबको अर्थतन्त्रको महत्त्वपूर्ण आधार मानिने यस कम्पनीको सञ्चालन सञ्जालमा तेल उत्खनन केन्द्र, पाइपलाइन, प्रशोधन केन्द्र तथा निर्यात टर्मिनलहरू समावेश छन्। यस्तो महत्त्वपूर्ण संरचनामाथि भएको आक्रमणले साउदी अरबको ऊर्जा सुरक्षाबारे थप चिन्ता बढाएको छ।

रियादसहित विभिन्न क्षेत्रमा मिसाइल र ड्रोन निष्क्रिय पारिएको दाबी

साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले धहरानतर्फ प्रहार गरिएको मिसाइललाई रोकिएको र त्यसका टुक्राहरू आवासीय क्षेत्रमा खसेको जनाएको छ। यद्यपि, त्यसबाट भएको क्षतिबारे विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।

साउदी अधिकारीहरूका अनुसार राजधानी रियादसहित देशका दक्षिणी क्षेत्रमा पनि मिसाइल तथा ड्रोनलाई आकाशमै निष्क्रिय पारिएको छ।

यसअघि मंगलबार साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानको अध्यक्षतामा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले हुथी विद्रोहीलाई निरन्तर आक्रमण जारी राखे गम्भीर परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएको थियो।

प्राप्त विवरणअनुसार पछिल्लो एक सातादेखि हुथी विद्रोहीले साउदी अरबका महत्त्वपूर्ण संरचनालाई लक्षित गरी मिसाइल तथा ड्रोन आक्रमण गर्दै आएका छन्। राजधानी रियादको विमानस्थलसमेत सम्भावित निशानामा परेको बताइएको छ।

शनिबार रियाद विमानस्थलमा भएको ब्यालिस्टिक मिसाइल आक्रमणमा १३ जनाको मृत्यु भएको विवरण सार्वजनिक भएको थियो। उक्त घटनालाई पछिल्लो एक दशकमा साउदी अरबमाथि भएका घातक आक्रमणमध्ये गम्भीर घटनाका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। निरन्तरका आक्रमणका कारण साउदी अरबको हवाई सेवासमेत प्रभावित भएको बताइएको छ।

साउदी अरबमा महत्त्वपूर्ण ऊर्जा सम्मेलन भइरहेका बेला भएका यी आक्रमणले देशको ऊर्जा पूर्वाधार र सुरक्षासम्बन्धी चुनौतीलाई थप गम्भीर बनाएको छ।

अरामको र रियादका तेल संरचनालाई निशाना बनाउने हुथीको चेतावनी

धहरानमा आक्रमण हुनुअघि हुथी विद्रोहीका प्रवक्ता याह्या सरीले यमनको राजधानी सना (सानाअ) मा साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले गरेको आक्रमणको जवाफमा ‘कडा र पीडादायी’ कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका थिए।

उनले धहरानस्थित अरामकोको मुख्यालय र रियादको एक तेल प्रशोधन केन्द्रलाई सम्भावित निशानाका रूपमा उल्लेख गरेका थिए। हुथी पक्षले साउदी अरबका तेल क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारीलाई आफूहरूले लक्ष्य मानेका स्थानबाट टाढा रहनसमेत चेतावनी दिएको थियो।

हुथी पक्षको चेतावनीपछि अरामकोको प्रशासनिक परिसरमा मिसाइल आक्रमण भएको विवरण सार्वजनिक भएको हो। घटनाक्रमले हुथी विद्रोहीको चेतावनी र आक्रमणबीच सम्बन्ध हुन सक्ने संकेत गरे पनि आक्रमणको जिम्मेवारी उनीहरूले लिएको स्वतन्त्र पुष्टि उपलब्ध विवरणमा छैन।

सनाको इन्धन केन्द्रमा पनि आक्रमण

यसैबीच, हुथी विद्रोहीले मंगलबार साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले यमनको राजधानी सनामा आक्रमण गरेको आरोप लगाएका थिए।

गठबन्धनले सनाको बाहिरी क्षेत्रमा रहेको तेल भण्डारण केन्द्रबाट सर्वसाधारणलाई टाढा रहन चेतावनी दिएको थियो। हुथी विद्रोहीको नियन्त्रणमा रहेको अलमसिरा टेलिभिजनका अनुसार यमन पेट्रोलियम कम्पनीको सबाह केन्द्रीय इन्धन केन्द्रलाई आक्रमणको निशाना बनाइएको थियो।

साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले उक्त केन्द्रसहित अन्य स्थानमा कारबाही गरेको पुष्टि गरेको छ। गठबन्धनका अनुसार कारबाहीको उद्देश्य साउदी अरब, यमन तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री मार्गको सुरक्षामा खतरा उत्पन्न गर्न सक्ने हुथी विद्रोहीको सैन्य क्षमता कमजोर बनाउनु हो।

साउदी अरबले सैन्य अभियानलाई निरन्तरता दिने र हुथी विद्रोहीका मिसाइल तथा ड्रोन आक्रमणको प्रतिकार गर्न सहयोगी राष्ट्रबाट थप समर्थन जुटाउने प्रयास गरिरहेको छ।

हुथीविरुद्ध प्रत्यक्ष युद्धमा सहभागी हुन अमेरिका अनिच्छुक

साउदी अरबको प्रमुख सहयोगी तथा लामो समयदेखिको सुरक्षा साझेदार अमेरिका भने हुथी विद्रोहीविरुद्ध प्रत्यक्ष युद्धमा सहभागी हुने साउदी प्रयासमा अहिलेसम्म सहमत नभएको विवरणमा उल्लेख छ।

साउदी अरबले आफ्नो सुरक्षा र ऊर्जा पूर्वाधारमाथि भएका आक्रमणको प्रतिकार गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग खोजिरहेको अवस्थामा अमेरिकाको यस्तो रुखले क्षेत्रीय सुरक्षा रणनीतिबारे प्रश्न उठाएको छ।

हुथी विद्रोहीका आक्रमणले साउदी अरबको तेल उद्योग, हवाई सेवा तथा महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारमा जोखिम बढाइरहेका बेला अमेरिका कस्तो भूमिका निर्वाह गर्छ भन्ने विषय आगामी दिनमा महत्त्वपूर्ण बन्ने देखिन्छ।

साउदी अरब र हुथीबीच मध्यस्थता गर्न इरानको प्रस्ताव

यसैबीच, इरानले साउदी अरब र हुथी विद्रोहीबीचको तनाव कम गर्न मध्यस्थता गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले आइतबार यस्तो प्रस्ताव राखेका थिए भने इरानी विदेश मन्त्रालयले सोमबार त्यसलाई पुनः दोहोर्‍याएको थियो।

इरान लामो समयदेखि साउदी अरबको क्षेत्रीय प्रतिस्पर्धी रहँदै आएको छ र उसले हुथी विद्रोहीलाई समर्थन गर्दै आएको छ। यस्तो अवस्थामा साउदी अरबका महत्त्वपूर्ण ऊर्जा संरचनामाथि आक्रमण भइरहेका बेला तेहरानले मध्यस्थताको प्रस्ताव गर्नु क्षेत्रीय कूटनीतिका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण घटनाक्रम हो।

एकातिर साउदी अरबले सैन्य प्रतिकार र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगलाई प्राथमिकता दिइरहेको छ भने अर्कोतिर इरानले वार्तामार्फत तनाव कम गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ। तर, इरानको प्रस्तावलाई साउदी अरब र हुथी विद्रोहीले कसरी लिन्छन् तथा यसले जारी संघर्षमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषय अझै स्पष्ट भएको छैन।

साउदी अरामकोजस्तो महत्त्वपूर्ण ऊर्जा संरचनामाथिको आक्रमण, निरन्तरका मिसाइल तथा ड्रोन प्रहार र इरानको मध्यस्थता प्रस्तावले साउदी अरब–यमन तनावलाई थप संवेदनशील मोडमा पुर्‍याएको छ। आगामी दिनमा सैन्य कारबाही तीव्र हुन्छ वा कूटनीतिक पहलले तनाव कम गर्छ भन्ने विषयले क्षेत्रीय सुरक्षा र विश्व ऊर्जा बजारमा समेत प्रभाव पार्न सक्छ।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खबर